Amastris Antika Kenti’nde tılsımlı olduğuna inanılan amulet bulundu

Amastris Antika Kenti’nde tılsımlı olduğuna inanılan amulet bulundu

BARTIN – Amastris Antik Kenti kurtarma kazıları sırasında üstünde kazıma çizgiler düz alan piramidal formda taş amulet (tılsımlı olduğuna inanılan bilinçlilik) bulundu.

‘Tılsımlı Nesne’ (Amulet) bulundu. Bölgede henüz ilk eşi benzerine rastlanmayan, Anadolu’daki kazılarda ise Roma Dönemi tabakasında bulunmuş değişmeksizin niteliğindeki tılsımlı nesnenin önümüzdeki günlerde Amasra Müzesi’nde sergilenmesi bekleniyor. Fenikeliler vasıtasıyla Sesamos adı ile ilk kuruluşu M.Ö. 12. Yüzyıla raci, Miletoslular, Kimerler, Lidyalılar, Makedonyalılar, Romalılar, Bizanslılar ve Cenovalılar kadar birçok medeniyete ev sahipliği yapmasının ardından 1460 yılında Fatih Melik Mehmet eliyle fethedilerek Osmanlı’evet katılan Amasra’nın yer altında kalan tarihi, kazı çalışmalarıyla bölüm yüzüne çıkarılıyor.

2014 yılında Milli Eğitim Bakanlığı’na beş yapılması amacıyla bağışlanan alanda, inşaat yapımı başlamadan ilk Amasra Müze Müdürlüğünün yapmış olduğu araştırma kazıları esnasında Roma Dönemine tarihlendirilen mimari unsurlara rastlanmış ve bahis konusu kayran koruma altına alınmıştı. Akabinde bir alanda 2017 yılında gine Amasra Müze Müdürlüğü Başkanlığında kurtarma kazıları başlamış ve önceki etapta tapınak namına memul yapıda çok sayıda dergi, sütun başlığı ve mimarlık parçalar ortaya çıkarılmıştı.

Tarihi bülten ve bilinçlilik dönem yüzüne çıkarıldı

Doğal liman görevi gören koyları dolayısıyla tarihte kebir benzeri liman kenti ve tecim merkezi adına konumlanan Amasra’daki kazı çalışmaları Kültür Bakanlığının destekleriyle Amasra Müze Müdürlüğü Başkanlığında ve Bartın Üniversitesinin bilimsel danışmanlığında sürdürüldü. 2022 yılının Haziran ayında başlayan hafriyat çalışmalarıyla alay malay daha netlik kazanmasa bile “stoa” olduğu değerlendirilen alanda şu anne büyüklüğünde bir nice tarihi sütun ve bilinçlilik ahit yüzüne çıkarıldı.

Hars ve Turizm Bakanlığı Ekin Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü Kazılar ve Tetkikat Ofis Başkanlığının destekleriyle Amasra Müze Müdürlüğü Başkanlığında, Bartın Üniversitesinin bilimsel danışmanlığında gerçekleşen ve 2022 yılının Haziran ayında başlayan Amastris Antik Şehir kurtarma kazılarında Roma İmparatorluk ve Bizans Dönemlerine ilgili yüze andıran sikke; eroin, pencere, kemikten işlenmiş iki yüzden fazla aşağı buluntu zaman yüzüne çıkarıldı.

Söz konusu çalışmanın yapıldığı mimarinin ölçüleri ise; ortaya çıkarılan devasa sütunları, korinth bülten başlıkları ve kayırıcı bina elemanları ile tahminî 9 metre kendisine belirlendi. 4 ay süren istirdat kazıları sırasında periyot yüzüne çıkarılan ve arkeoloji dünyası başta kalkmak için ruz meraklılarını heyecana boğan bildirme makro gelişmelerden biri ise üstünde kürtaj çizgilerin saha aldığı piramidal formdaki ‘Tılsımlı Nesne’ (Amulet) oldu.

Eşi benzerine rastlanmayan yeknesak

Batı Karadeniz bölgesi genelindeki antika şehir kazılarında henüz önce eşi benzerine rastlanmayan, Anadolu’daki kurtarma kazılarında ise Roma Dönemi tabakasında bulunmuş düzenli niteliğindeki tılsımlı nesnenin ünik bir yayın olduğu ve önümüzdeki günlerde birlikte Amasra Müzesinde sergileneceği öğrenildi. Eserin Anadolu’daki kazılarda Roma yapısında bulunmuş tekdüze olduğunu kaydeden Bartın Üniversitesi Arkeoloji Anabilim Dalı Başkanı Öğr. Üyesi Doç. Dr. Fatma Bağdatlı Çam, “Öncelikle Amasra Müzesi kazı başkanlığında ölçülü Amastris Antika Şehir Kurtarma Kazısı 2022 çalışmaları sırasında söz konusu eseri tayin etmiş bulunmaktayız. ve eserimiz M.S. 2. yüzyıla tarihlenen ve mermerden nesir edilmiş olan benzeri roma yapısının içerisinde M.S. 2. asır ortalarına tarihlenen esasen tabakalarda ele geçmiş olan ünik tıpkı eserdir. Amulet namına tanımladığımız piramidal formda, ayak tabanı kısmı kare, dal kısmı piramidal formda ve obsidyenden işlenmiş bire bir cins amulet kendisine tanımladığımız bir im. Eserimizin aya kısmında bire bir figür yer almakta. İnsize yani kürtaj çizgilerle betimlenmiş olan Darı dininden tanıdığımız tanrı BES’in biçimlendiğini, betimlendiğini görüyoruz. Eserin üst kısmındaysa demotik olarak isimlendirilen sakat Darı dinindeki Hieroglif harflerin Roma döneminin başlarında yıpranmamış dinin demotik namına isimlendirdiğimiz harf karakterleri ile tılsımlı sözlerin yer aldığını görüyoruz. Eserin üzerindeki harf karakterleri birlikte entrika ettiği siper anlamına meni etmekte. Benzeri nevi tılsımlı nesne kendisine döneminde aynı kişinin üzerinde taşıdığı, kötülüklerden, hastalıklardan korunmak, hangi anlamda korumasını istiyorsa o şekilde üstünde taşıdığı ilaç bire bir nesne adına tanımlayabiliriz. Bölgede kesinlikle yegâne olduğunu söyleyebiliriz. Anadolu’da birlikte bir Roma yapısında kazılar sırasında Roma tabakasında bulunmuş olan değişmeksizin olduğunu söyleyebiliriz rahatlıkla” dedi.

“Heyecanlandıran tıpkısı tespitti”

Kazılarda çevrim yüzüne çıkarılan tılsımlı nesnenin çalkantı verici bir belirleme olduğunun üstelik altını çizen Doç. Dr. Çam, “Az Çok makro bire bir tespitti bizim amacıyla. Heyecanlandıran tıpkı tespitti. Bunun sebebi öncelikle Roma İmparatorluk dönemine ilişkin iri benzeri yapıda çalışırken, Roma tabakalarında hakeza tıpkı asur akamenid aktif, asur akadenid dönemlerinden bildiğimiz kaşe mühürlere mail bir formda yapılmış böyle bire bir amuletin hakeza tıpkısı yapıda tayin edilmesi bizim için berenarı önemliydi. O yüzden bundan sonraki çalışmalarımızda da bu mührün orijinalinde hangi anlamı taşıdığını ve üstünde taşıyan kişinin tıpkısı rahip mi, ilmek görevlisi mi, esenlik evet üstelik düzenlilik için mı bunu taşıdığını belki üstelik bir lejyonda memur askerin Şark seyahatleri sırasında evet de Doğudaki görevi sırasında ihtimal birlikte bulup buraya getirip getirmediği konusundaki ortaya çıkan soru işaretlerini ışıklandırmak için elimizden geleni yapacağız” şeklinde konuştu.

Tılsımlı nesneyle ilişkin bilimsel çalışmaların sürdürüleceğini birlikte sözlerine ekleyen Doç. Dr. Çam, “Hars Bakanlığı Firez Varlıkları ve Müzeler Umumi Müdürlüğünün cevaz ve destekleriyle bu kazıyı gerçekleştirebildik. Bir zamanda Bartın Valiliği ve Amasra Kaymakamı Porte Perçi’ye dahi verdiği destekten kontekst teşekkürname ediyoruz” dedi.

Share: